ép xác

Anh ấy thường ép xác làm việc đến khuya mà không nghỉ ngơi.

Định nghĩa

Động từ (khẩu ngữ):
- Tự bắt mình chịu đựng những điều khó khăn, thiếu thốn về vật chất một cách quá mức cần thiết, thường vì mục đích tiết kiệm hoặc một lý do nào đó. Hành động này thường mang tính tự nguyện nhưng có thể dẫn đến sự mệt mỏi, suy kiệt về thể chất.
- (Nghĩa gốc, tôn giáo) Hành hạ, làm khổ thân xác như một hình thức tu luyện hoặc sám hối để đạt đến sự thanh tịnh tinh thần.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Bà ấy cứ ép xác ăn uống kham khổ để dành tiền cho con. (Bà ấy tự bắt mình ăn uống thiếu thốn để dành tiền cho con.)
- Đừng có ép xác làm việc liên tục không nghỉ ngơi, sức khỏe quan trọng hơn. (Đừng tự bắt mình làm việc liên tục không nghỉ ngơi, sức khỏe quan trọng hơn.)
- Trong một số tôn giáo, các tu sĩ thường ép xác để tìm kiếm sự giác ngộ. (Trong một số tôn giáo, các tu sĩ thường hành hạ thân xác để tìm kiếm sự giác ngộ.)

Các cách sử dụng nâng cao

"ép xác quá mức": nhấn mạnh việc tự làm khổ mình một cách thái quá, vượt quá giới hạn chịu đựng của cơ thể.
- Việc ép xác quá mức để giảm cân có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
"sống ép xác": một lối sống tự đặt mình trong cảnh thiếu thốn, khổ hạnh kéo dài.
- Ông cụ sống ép xác cả đời, tích cóp cho tương lai của các cháu.

Biến thể và từ gần giống

Hành xác (động từ): Làm cho thân thể đau đớn, khổ sở. Từ này nhấn mạnh hơn đến yếu tố gây đau đớn về thể xác so với "ép xác".
- Anh ta dùng roi để hành xác mình như một hình thức sám hối.
Khổ hạnh (danh từ/ tính từ): Lối sống khắc khổ, từ bỏ các dục vọng và tiện nghi vật chất, thường với mục đích tu luyện tinh thần.
- Đời sống khổ hạnh của các nhà sư trên núi.

Từ đồng nghĩa

Bắt thân chịu khó: (cách nói dân gian) Tự bắt cơ thể mình làm việc vất vả, chịu đựng.
Tự hành hạ (mình): Làm cho bản thân đau khổ, khó chịu.

Từ trái nghĩa

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

"Có thực mới vực được đạo": Thành ngữ này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo nhu cầu vật chất (ăn no) thì mới có thể thực hiện được những việc lớn lao khác, thường được dùng để phê phán việc "ép xác" một cách thiếu khôn ngoan.
- Anh phải ăn uống đầy đủ vào, có thực mới vực được đạo, đừng ép xác nữa.